Dit staat er in de modelovereenkomst voor mondhygiënisten

In plaats van de VAR is er nu de nieuwe Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA). Binnen deze wet kunt u werken met door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomsten.  Lees in dit artikel meer over de DBA en de modelovereenkomsten.

Er zijn twee door de Belastingdienst goedgekeurde modelovereenkomsten voor mondhygiënisten werkzaam in de praktijk van een collega:

• een voor praktijkmedewerking (additionele arbeidscapaciteit) 
• een voor praktijkwaarneming(vervangende arbeidscapaciteit)

Deze modelcontracten zijn voorgelegd door de NVM (Nederlandse Vereniging van Mondhygiënisten) en de VvAA.

Deze modelcontracten kunnen gebruikt worden als een praktijkhoudende mondhygiënist een zzp-mondhygiënist wil inzetten in zijn of haar praktijk. Voor de situatie waarin een tandarts een zzp-mondhygiënist wil contracteren, of andersom een mondhygiënist een contract wil sluiten met een zzp-tandarts, is er een andere modelovereenkomst. 

 In dit artikel zet ik de meest opvallende passages uit deze modelcontracten die gebruikt kunnen worden tussen mondhygiënisten op een rij.

Achtergrond

In een zzp-relatie wil men een dienstbetrekking voorkomen. Een dienstbetrekking is,volgens de fiscus, wél aanwezig als aan drie voorwaarden is voldaan:

• de werknemer moet persoonlijk arbeid verrichten (mag dus niet zo maar een vervanger sturen);
• de werkgever moet de werknemer een beloning betalen voor verrichte arbeid;
• de werkgever kan de werknemer aanwijzingen en instructies geven over het verrichten van de arbeid op zodanige wijze dat er sprake is van een ‘gezagsverhouding’.

Als een van de drie elementen ontbreekt, is er geen sprake van een dienstbetrekking. Modelovereenkomsten definiëren dus een arbeidsrelatie waarin minimaal één van deze drie elementen ontbreekt.

Aangezien element 2 niet snel zal ontbreken, ook een zzp’er wil graag betaald krijgen, is de inzet bij een modelovereenkomst meestal het ontbreken van een gezagsverhouding en/of het niet persoonlijk hoeven verrichten van de arbeid (vrije vervanging).

Analyse modelcontract

In de modelcontracten voor de mondhygiënisten is er zowel geen sprake van een gezagsverhouding als geen verplichting om persoonlijk de arbeid te verrichten.

Eigen verantwoordelijkheid

Zoals in alle modelovereenkomsten voor medische beroepen staat in dit modelcontract expliciet vermeld dat de opdrachtnemer zelfstandig zorg verleent en zelf verantwoordelijk is voor en aanspreekbaar is op zijn of haar professionele handelen. Het staat de opdrachtnemer ook vrij om een door de opdrachtgever met een patiënt overeengekomen afspraak naar eigen inzicht en in overleg met de betreffende patiënt te wijzigen. Dat betekent dat de behandelrelatie duidelijk tussen patiënt en opdrachtnemer ligt.

Geen gezagsverhouding

Vooral uit paragraaf 1.6 blijkt dat in deze modelcontracten een gezagsverhouding wordt uitgesloten. Er staat dat de opdrachtgever zich moet onthouden van "enige aanwijzing c.q. instructie met betrekking tot de uitvoering van de werkzaamheden door opdrachtnemer”. U mag als opdrachtgever dus niet het normale gezag van een werkgever uitoefenen. Dat betekent dat u niet mag voorschrijven hoe de opdrachtnemer moet behandelen of met de patiënten moet omgaan. U mag ook de kwaliteit of de voortgang van het werk van de opdrachtnemer niet evalueren in bijvoorbeeld een functioneringsgesprek. Als u heel specifieke ideeën heeft over hoe er gewerkt moet worden, is een modelovereenkomst voor u wellicht niet de meest geschikte manier van samenwerken. 

Wel moet de opdrachtnemer volgens het modelcontract werken volgens “binnen de praktijk gehanteerde praktijkrichtlijnen die voortkomen uit de door de beroepsgroep  opgestelde praktijknormen.” Ook moet hij/zij zich op het gebied van verslaglegging en dossiervorming houden aan de eisen van de zorgverzekeraar (1.7).

Geen verplichting tot persoonlijke arbeid

De opdrachtnemer mag bij ziekte, vakantie of andere vrijwillige afwezigheid een vervanger sturen. De vervanging is vrij en willekeurig, zoals het heet, wat betekent dat de opdrachtgever hier geen stem in heeft. De opdracht nemer moet zich daarbij ook volledig zelf vergewissen van de geschiktheid van deze vervanger voor het leveren van goede zorg zoals de Wkkgz voorschrijft (referenties natrekken e.d.). De opdrachtnemer blijft verantwoordelijk voor de kwaliteit van het geleverde werk.

Wkkgz

Op een aantal plekken in het modelcontract staat dat de opdrachtnemer rekening houdt met de eisen van de Wkkgz op het gebied van klachten en kwaliteit. Lees hier welke eisen de Wkkgz stelt aan werkgevers, en in beginsel ook aan zzp’ers. Over dit laatste is echter nog discussie als gevolg van de niet consistente uitleg door het Ministerie van VWS. Begin augustus treedt VvAA in overleg met VWS om volledige duidelijkheid hierover te krijgen. Eventuele gevolgen voor de modelcontracten worden dan uiteraard direct afgewogen.

Gebruik instrumentarium

De opdrachtgever stelt zijn praktijkpand en –inrichting ter beschikking van opdrachtnemer en mag geen enkele instructie geven omtrent het gebruik daarvan. Wel moet de opdrachtnemer het pand en de inrichting op zorgvuldige wijze gebruiken.  De opdrachtnemer mag volgens het modelcontract ook zijn/haar eigen instrumentarium gebruiken, hoewel de ruimte voor het geven van prioriteit aan praktische aspecten zoals infectiepreventie bestaat.

Bepaalde tijd

De modelcontracten tussen mondhygiënisten kunnen alleen worden afgesloten voor bepaalde tijd. Het is niet onmogelijk om na afloop van een contract weer een nieuw contract voor bepaalde tijd af te sluiten. Doe dat dan wel bewust. Stel vooral kritisch de vraag of de bepalingen in de overeenkomst nog passen bij de omstandigheden in de praktijk. En leg, indien beide partijen daarvan overtuigd zijn, de overwegingen vast. Maar let wel op: er zijn signalen dat de Belastingdienst bij een langdurige samenwerking een dienstverband gaat vermoeden. Het ontbreken van gezag en het vrij kunnen laten vervangen is dan vaak lastiger (uit te leggen). Bij langdurige samenwerking is het verstandig om naar een andere contractvorm te kijken.

Tip:

Elk modelcontract is geregistreerd onder een nummer. Als u snel iets wilt regelen met een zzp’er is het voldoende om in een mail het registratienummer en de datum van publicatie van het modelcontract te zetten samen met de overeen te komen invulling, zoals hoogte van de beloning. Dan is de ‘goedkeuring’ van de overeenkomst in principe geldig. Ook als u wel de hele tekst gebruikt, moet u dit nummer en deze datum noemen.

Boven deze modelovereenkomst kunt u dan zetten:  “Deze overeenkomst is gebaseerd op de door de Belastingdienst op 26 april 2016 onder  nummer 9061576347-B beoordeelde overeenkomst.”

Pas op

Als u een modelovereenkomst tekent, bent u er nog niet. U moet daadwerkelijk ook op deze manier werken. Dat wordt in het DBA-tijdperk van groter belang, met name door het ontbreken van de vrijwaring voor de opdrachtgever. Bij de VAR was die er wel. De Belastingdienst kan in geval van een controle met terugwerkende kracht een dienstbetrekking aanwezig achten. Als u niet op de in de (model)overeenkomst beschreven manier wilt of kunt samenwerken, zijn er ook andere mogelijkheden zoals loondienst of een maatschap. Het is van groot belang vooraf goed af te wegen welke samenwerkingsvorm het best past bij de ambities van partijen en de opzet van en de werkwijze in de praktijk.

Een modelovereenkomst gebruiken is overigens niet verplicht. De Belastingdienst kijkt als er geen model is gebruikt direct naar de feiten en omstandigheden in de praktijk.

Erik van Dam is senior adviseur kennismanagement en netwerken bij VvAA Groep B.V.

Adviesteam mondzorg: 030 2474245, mondzorg@vvaa.nl.